در باب خروج از سالن نمایش About Leaving the Spectacle Hall

این سطور اجرایی است علیه سالن نمایش. که ما همه در حال اجراییم، یکی در نقش دیکتاتور بزرگ و دیگری آرش کمانگیر، عده‌ای سپاهیان پاسدار و عده‌ای دشمنان قسم‌خورده به انتقام، گروهی حتی به‌دنبال بی‌طبقگی و برابری، همگی بر صحنه و زیر طیفی از تمرکز نورافکن‌ها بر چهره‌ها و پیکرهاشان. سالن نمایش اما دیگر آن سالن قدیمی صد سال پیش نیست. دیگر آن سلسله‌مراتب ستم‌آلود تاریکی برآشفته است، آن ردیف‌های مهمانان ممتاز که به‌سبب نزدیکی به صحنه و عواملش، صورتشان در امتداد شعاع‌های نور پیدا بود و اجرایشان از جنس هم‌دستی و بهره‌مندی و آن ردیف‌های رج‌به‌رج به‌تاریکی رانده‌شده که اجرایشان قدر گرفتن دست هم‌ردیفانشان در همدلی و هم‌دردی بود، سر جای سابقشان نیستند.

 قواعد سالن نمایش به‌مدد سیستم‌های پیچیده‌ی خودکار و غیرخودکار شبکه‌ها و رسانه‌ها، از پروپاگاندای سودار و الگوریتم‌های دست بازارها گرفته تا حباب‌های نابودکننده و نابودشونده، زیر و رو شده است. حالا نورافکن‌های تازه‌ای روشن شده و به سمت جمعیت تماشاچی نشانه رفته است. حالا دیگر اجرای اول و آخر تماشاچی، خریدن بلیت و پیدا کردن صندلی و تماشای صحنه و کف‌زدن برای قهرمان قصه‌اش نیست. تماشاچی خود اجراکننده‌ای بر صحنه است و اجرای او خود نمایش. سالن نمایشی که به‌ناگهان به صحنه متصل شده است، هر اجرایی را به اجرای نمایشی تبدیل می‌کند و هر اجراکننده‌ای بخشی از نمایش می‌شود و به سمت نور حرکت می‌کند؛ چون نور ضامن دیده‌شدن و دیده‌شدن ضامن معناداربودن اجرای نمایشی است.

دیده‌شدن برای او که اجرایش دهه‌ها در نظم سابق سالن نمایش به دیدن صورت‌های تار هم‌ردیفان و سایه‌های سیاه آدم‌های ردیف‌های پیش رویش منحصر بود، حالا رانه‌ای می‌شود که از پیکرهای بی‌جان و جان‌دار دیگری بالا برود، نه‌فقط انسانیت را که خود ماده‌ی انسانی را زیر پا بگذارد، تا به نور برسد. غافل از اینکه منبع نور در حرکت است و رؤیت عامل حرکتش ناممکن، که او در سیاهی پشت نور پنهان شده است. 

سلسله‌مراتب مرتب نور تا تاریکی، حالا به پشته‌ای از پیکر انسان‌ها بدل شده است که هرکه خشونت بیشتری داشته باشد، جای بالاتری بر آن می‌یابد و احتمال قرارگرفتنش در تیررس نورافکن بیشتر می‌شود. ما از محور دوبعدی مسیر تابش نور خارج شده‌ایم و نه فقط در فضایی سه‌بعدی که له‌کردن دیگری را ممکن‌ می‌کند، گرفتار شده‌ایم که دیگر فقط حرکت است که دیده‌شدن را ممکن نگاه می‌دارد. در همین حین، نمایش بر صحنه‌ی اصلی هم هنوز در جریان است و دیکتاتور بزرگ، آرش کمانگیر خودخوانده را به‌سخره گرفته است و مشغول ریختن خون است. حالا نمایش خشونت از صحنه به سالن نمایش منتشر شده است و اجرای تماشاچی به اجرای خشونت بدل شده است. هر اجرایی در این سالن، اجرایی نمایشی از خشونت است. این سطور اجرایی است علیه سالن نمایش، اجرایی که در آن، به‌دنبال در خروج می‌گردم و می‌خواهم از این سالن خارج شوم و اجرایم را به خیابان‌ها و روز روشن ببرم. می‌خواهم از هر اجرای نمایشی سر باز بزنم و اولین کنش من نوشتن در عین نانوشتن همین سطور است. 

پی‌نوشت: و شما رد پای باتلر، دبور، کالینز، بنیامین و باقی را در این اجرا شاهد بودید.  

This text is a performance against the spectacle hall. As we are all performing: one in the role of the Great Dictator, another as Arash the Archer; some as Guards of the Revolution, others as sworn enemies committed to revenge; some even pursuing classlessness and equality; all on stage, under a spectrum of spotlights focused on their faces and bodies. But the spectacle hall is no longer the same hall it was a hundred years ago. The oppressive hierarchy of darkness has been disrupted. The rows of privileged guests—whose proximity to the stage and its apparatus once rendered their faces visible within the beams of light, and whose performance consisted of complicity and benefit—are no longer in their former place. Nor are the rows upon rows pushed into darkness, whose performance once took the form of clasping the hands of those seated beside them in solidarity and shared suffering.

The rules of the spectacle hall have been overturned through the complex automated and non-automated systems of networks and media: from profit-driven propaganda and market algorithms to destructive and self-destructing bubbles. New spotlights have now been lit and aimed directly at the spectators. The spectators’ first and last performance is no longer buying a ticket, finding a seat, watching the stage, and applauding the heroes of their stories. The spectator has become a performer on stage, and their performance itself has become spectacular. A spectacle hall that has suddenly fused with the stage turns every performance into a spectacular performance, and every performer into a component of the spectacle, moving toward the light. For light guarantees visibility, and visibility guarantees the meaningfulness of spectacular performance as such.

For the one whose performance, for decades under the former order of the spectacle hall, was confined to seeing the darkened faces of adjacent spectators and the black silhouettes of those seated in front of them, visibility now becomes a drive—with which one climbs over the bodies of others, living and dead alike, trampling not only humanity but the very material of the human in order to reach the lightened spot. Unaware that the light source itself is in motion, and that seeing the force that moves it is impossible, because it hides in the darkness behind the light.

The once-ordered hierarchy from light to darkness has now become a pile of human bodies, where those who wield greater violence occupy higher positions, increasing their chances of falling within the spotlight’s aim. We have exited the two-dimensional axis of light projection and become trapped not only in a three-dimensional space—one that makes the crushing of the other possible—but in a condition where only movement sustains visibility. Meanwhile, the spectacle on the main stage continues. The Great Dictator mocks the self-proclaimed Arash the Archer and continues to shed blood. The spectacle of violence has now spread from the stage into the spectacle hall, and the spectators’ performance has turned into a performance of violence. Every performance in this hall is a spectacular performance of violence. 

This text is a performance against the spectacle hall—a performance in which I search for the exit and seek to leave this hall, to take my performance into the streets and into daylight. I want to reject every spectacular performance, and my first act of rejection is writing these lines as if not-writing.

P.S. And you witnessed the traces of Butler, Debord, Collins, Benjamin, and others in this performance.