سکوت، سوءترجمه، استعمار رنج انسان خاورمیانه Silence, Mistranslation, and Colonizing Middle Eastern Suffering

یادم است دوستی می‌گفت، خشم و دلخوری و ناراحتی ما از دیگران همیشه (من می‌گویم اغلب) ناشی از انتظاری است که از آن‌ها داریم. بیش از ده روز از جنایات جمهوری اسلامی در ایران در پی اعتراضات اخیر مردم، قطع کامل اینترنت در ایران، و بی‌خبری ما از مردم و عزیزانمان می‌گذرد و من با احساس خشم و دلخوری‌ام از اطرافیانم دست‌به‌گریبان بوده‌ام. با خودم فکر کردم چه انتظاری داشته‌ام یا دارم که برآورده نشده است و آن انتظار چه مبنایی دارد. هیچ‌یک از کسانی که من شاید منتظر نوعی ابراز همدلی‌شان بودم و از سکوتشان خشمگین شده‌ام، در هیچ‌کجا به من یا به عزیزانم قول کمک و توجهی نداده‌اند. آنچه باعث شده است انتظاری از آن‌ها در من شکل بگیرد، رفتارشان در موقعیت‌های مشابه یا ادعایشان در قامت «واژه» بوده است.

البته که این انتظارها و دلخوری‌ها توجیهی ندارد و این موقعیت گواه دیگری است بر ناامیدکنندگی وضع بشر و من هم دست از جدی‌گرفتن گفتار و نوشتار و حتی کردار آدم‌ها برداشته‌ام. اما دوست دارم درباره‌اش بنویسم. واقعیت از آنجا که من می‌بینمش و در این وضعیت بحرانی تاریخ‌مند و پیچیده، این است که «واژه» در جامعه‌ای که تا خرخره در نظام‌های سرمایه‌داری و نئولیبرال و استعماری فرورفته است، حتی به‌دست پیشروترین‌های منتهی‌الیه چپ هم چیزی بیشتر از «کالایی برای خرید و فروش» نیست. واژه سال‌هاست از معنا تهی شده است و چپ‌ترین‌ها و پیشروترین‌ها هم نتوانسته‌اند آن را نجات دهند؛ نه چون نمی‌خواهند، بلکه چون درکی از موقعیت خود و زبان استعماری و امپریالیستی‌ای که در آن دستگاه‌های فکری‌شان را تولید و بازتولید می‌کنند، ندارند.

نشانه‌اش اینکه، او که در قلب غرب امپریالیستی زندگی می‌کند، خیال می‌کند «انتخاب» بین خون فلسطینی و خون ایرانی برای ریخته‌شدن کف خیابان‌ها «حق» روشنفکرانه‌ی اوست و انتخاب او هرچه باشد، پیشرو و از امپریالیسم عاری است؛ چون اوست که امپریالیسم و ضدامپریالیسم و حدودشان را تعریف می‌کند و طبق همان تعریف زبان‌زده تصمیمش را می‌گیرد. او که در دستگاه زبانی‌اندیشگانی امپریالیستی جهان را فهم می‌کند، گمان می‌کند می‌تواند تشخیص دهد کدام حکومت در خاورمیانه ضدامپریالیسم است و از آن منظر، حق توجیه چگونه رفتاری را با مردم خودش دارد. او که با قواعد محدود زبان استعماری جهان را در نمایشی اندیشمندانه نه «فهم» که «تعریف» می‌کند، از فهم نقصان فرایند فکری‌زبانی خود عاجز است.  

دفاع از حکومت شرور جمهوری اسلامی در زبانی که وضع خاورمیانه را می‌فهمد، زبانی که واژه‌ی خون برایش ریختنی است و نه نوشتنی، از هر منظری که به آن بنگرید، غیراخلاقی است. اگر خیال می‌کنید سکوت در برابر ستم‌گری چون جمهوری اسلامی یا حمایت از آن، راه شما برای مبارزه با امپریالیسم است، خبر بدی برای شما دارم: شما با «تصمیم‌گیری» میان خون مردمان ستم‌دیده‌ی خاورمیانه، در گستره‌ی محدود زبان امپریالیستی‌تان که از فهم پیچیدگی تجربه‌های زیسته‌ی این مردمان ناتوان است، با امپریالیسم در اعمال خشونت هم‌داستانید. خود این «تصمیم‌گیری» میان اینکه ریختن خون کدام شهروند را می‌شود به‌نفع استقرار کدام قدرت توجیه کرد، رفتاری استعماری است. شما با واژه‌های برساخته‌تان بر جان آدمیان قیمت می‌گذارید و آن را در معاملات زبانی‌تان، می‌فروشید.

آنان که درد مردم منطقه را به یکی از زبان‌های خودشان می‌فهمند و هنوز تلاش می‌کنند موقعیت و مسئله و تمام پیچیدگی‌هایش را به دستگاه زبانی‌اندیشگانی شمال جهانی (شما بخوانید غربی، جهان‌اولی، آمریکایی، منظور من همان استعماری و امپریالیستی است) ترجمه کنند، کاری بیش از سوءترجمه‌ای غیراخلاقی که از قضا خوراکی برای اشتهای بی‌پایان امپریالیسم است، نمی‌کنند. ما با به‌زور جای‌دادن تجربه‌ی زیسته میلیون‌ها انسان در چارچوب محدود زبانی استعماری، کمکی به مردم ستم‌دیده نمی‌کنیم؛ درواقع ساختارهای استعماری را بدون شک فربه می‌کنیم. سکوت ما در مواجهه با ناتوانی نظریه‌های شمال جهانی برای فهم و بازنمایی وضع انسان خاورمیانه و ترجمه‌ی ناقص زندگی‌های ازدست‌رفته و ازدست‌نرفته اما زخمی، به‌جای تلاش برای به‌عقب‌راندن مرزهای زبانی و بازکردن ظرفیت‌های زبان برای بازنمایی مفاهیم، چیزی جز هم‌دستی با امپریالیسم نیست.

اگر می‌خواهید به باورها، یا شاید بهتر باشد بگویم ادعاها، یا منش پیشروی انسانی‌تان پایبند (یا لااقل نزدیک‌تر) باشید، پیش از هر چیز در خلوتتان با ناتوانی‌ زبان امپریالیستی از فهم پیچیدگی موقعیت کنار بیایید و لااقل آن را در محضر آینه اذعان کنید. سپس اگر مایلید قدمی به پیش بردارید، شفقت کنجکاوانه‌تان را بازبیابید و از مردم خاورمیانه و به زبان خودشان و به‌کمک مترجمان متعهد، نه از رسانه‌های معلوم‌الحال که چیزی جز بلندگوهای سلطه و استعمار نیستند، بشنوید ستم‌گرانی که خون عزیزان آن‌ها را ریخته‌اند کدام‌اند. آدرس عاملان عمامه‌به‌سر امپریالیسم در خاورمیانه را از مادران و پدرانی بپرسید که در ازای اجساد فرزندانشان باید پولی پرداخت کنند که از نداشتنش به خیابان‌ها رفته بودند، واحد پولی که ارزشش را، نه واژه‌های شما، بلکه خون آن‌ها تعیین می‌کند.  

I remember a friend once saying that our anger and resentment toward others, and feeling hurt by them often stem from expectations we have of them. More than ten days have passed since the Islamic Republic’s crimes in Iran following the recent protests by the people in Iran, the complete shutdown of the internet, and having no news from our people and loved ones. Meanwhile, I have been grappling with feelings of anger and resentment toward those around me. I asked myself what expectation I had—or still have—that has gone unmet, and on what grounds that expectation was formed. None of those from whom I may have expected some expression of solidarity, and whose silence has angered me, ever promised me or my loved ones help or attention. What produced this expectation in me was their behaviour in similar situations, or their claims made in the form of words.

Of course, these expectations and resentments are unjustified, and this situation is yet another testament to the disheartening condition of humanity. Also, I have stopped taking people’s words, spoken or written, and even their actions too seriously. Still, I want to write about this. The reality, as I see it in this historically situated and deeply complex moment of crisis, is that the word—in a society submerged up to its neck in capitalist, neoliberal, and colonial systems—has become nothing more than a commodity for sale, even in the hands of the most progressive, far-left figures. Words have long been emptied of meaning, and even the most radical and progressive have failed to rescue them—not because they do not wish to, but because they lack an understanding of their own position and of the colonial and imperialist language within which they produce and reproduce their intellectual frameworks.

The evidence of this is that someone living at the heart of the imperialist West imagines that choosing between Palestinian blood and Iranian blood to be spilled on the streets is his “intellectual right,” and that whatever choice he makes is progressive and free of imperialism—because he alone defines imperialism and anti-imperialism and their boundaries, and then makes his language-bound decision accordingly. Someone who understands the world through an imperialist linguistic–conceptual apparatus believes he can determine which government in the Middle East is anti-imperialist, and from that position justify how it treats its own people. Someone who, within the constrained rules of colonial language, performs an intellectual spectacle of defining the world rather than truly understanding it, is incapable of recognizing the deficiencies of his own linguistic-cognitive process.

Defending the criminal Islamic Republic in a language that claims to understand the Middle East—a language for which the word blood is something to be shed, not written—is unethical from any perspective. If you believe that silence in the face of an oppressor like the Islamic Republic, or support for it, is your path to fighting imperialism, I have bad news for you: by deciding between the blood of oppressed peoples of the Middle East—within the narrow confines of your imperialist language, incapable of grasping the complexity of their lived experiences—you are complicit with imperialism in the exercise of violence. This very act of decision-making—of determining which citizen’s blood can be justified as shed in service of which power—is itself a colonial act. With your fabricated words, you place a price on human lives and sell them in your linguistic transactions.

Those who understand the pain of the people of the region in one of their own languages, yet still attempt to translate the situation, the problem, and all its complexities into the linguistic-conceptual apparatus of the Global North (read: Western, First-World, American—but I mean, colonial and imperialist), do little more than produce an unethical mistranslation that, predictably, feeds imperialism’s endless appetite. By forcing the lived experiences of millions of people into the narrow framework of colonial language, we do not help the oppressed; we unquestionably reinforce colonial structures. Our silence in the face of the Global North’s theoretical incapacity to understand and represent the human condition in the Middle East—and our partial translation of lives lost, and lives not lost but wounded—rather than working to push back linguistic boundaries and expand the capacities of language to represent these realities, amounts to nothing less than complicity with imperialism.

If you wish to remain faithful—or perhaps it is more accurate to say, closer—to your beliefs, or rather your claims, or your professed commitment to progressive human values, then first, in private, come to terms with the imperialist language’s inability to grasp the complexity of this situation, and at the very least acknowledge it before the mirror. Then, if you wish to take a step forward, rediscover your compassionate curiosity and listen to the people of the Middle East—in their own languages and with the help of committed translators, not to your well-known media outlets, which are nothing more than loudspeakers of colonial and imperial powers—about who the real oppressors are. To find the address of the turbaned agents of imperialism in the Middle East, listen to those mothers and fathers who are forced to pay for the bodies of their murdered children—the very money they initially lacked and for which they protested in the streets, a currency not equal to your words, but to their blood.